แปลงตัวเลขเป็นตัวหนังสือ (บาทถ้วน · เลขไทย · English)
เขียนจำนวนเงินเป็นตัวหนังสือโดยอ่านจำนวนบาทตามหลัก (หน่วย สิบ ร้อย พัน หมื่น แสน ล้าน) ต่อด้วย “บาท” ถ้าไม่มีเศษสตางค์ให้ลงท้าย “ถ้วน” ถ้ามีให้อ่านสตางค์ต่อ เช่น 1,234.50 บาท = หนึ่งพันสองร้อยสามสิบสี่บาทห้าสิบสตางค์ และ 1,000,001 บาท = หนึ่งล้านเอ็ดบาทถ้วน (เลข 1 ท้ายหลักสิบขึ้นไปอ่านว่า “เอ็ด”) ตรงกับผลของฟังก์ชัน BAHTTEXT ใน Excel
ประวัติการคำนวณ (เก็บในเครื่องนี้)
วิธีใช้แปลงตัวเลขเป็นตัวหนังสือ
- เลือก “จำนวนเงิน (บาท)” สำหรับเช็ค ใบเสร็จ ใบกำกับภาษี หรือ “ตัวเลขทั่วไป” สำหรับอ่านตัวเลขและทศนิยม
- พิมพ์ตัวเลข ใส่จุลภาคหรือเลขไทยได้ ทศนิยมเกิน 2 ตำแหน่งจะถูกปัดเป็นสตางค์
- กด “คัดลอก” ท้ายบรรทัดที่ต้องการ เช่น ตัวหนังสือไทย เลขไทย หรือคำอ่านภาษาอังกฤษ
หลักการเขียนจำนวนเงินเป็นตัวหนังสือ
[จำนวนบาท]บาท + [เศษสตางค์]สตางค์ หรือ [จำนวนบาท]บาทถ้วน
| กฎ | ตัวอย่าง |
|---|---|
| เลข 1 ท้ายจำนวนที่มีหลักสิบขึ้นไป อ่านว่า “เอ็ด” | 11 = สิบเอ็ด, 101 = หนึ่งร้อยเอ็ด, 1,000,001 = หนึ่งล้านเอ็ด |
| เลข 2 หน้าหลักสิบ อ่านว่า “ยี่” | 21 = ยี่สิบเอ็ด, 25 = ยี่สิบห้า (ไม่ใช่สองสิบห้า) |
| เลข 1 หน้าหลักสิบ ไม่ต้องอ่าน “หนึ่ง” | 10 = สิบ, 115 = หนึ่งร้อยสิบห้า |
| เกินล้านให้อ่านซ้อน “ล้าน” | 21,000,021 = ยี่สิบเอ็ดล้านยี่สิบเอ็ด, 1,000,000,000 = หนึ่งพันล้าน |
| ไม่มีเศษสตางค์ → ลงท้าย “ถ้วน” | 500 บาท = ห้าร้อยบาทถ้วน |
| มีเศษสตางค์ → อ่านสตางค์แทน “ถ้วน” | 0.25 บาท = ยี่สิบห้าสตางค์, 1.05 บาท = หนึ่งบาทห้าสตางค์ |
| ตัวเลขทั่วไป ทศนิยมอ่านทีละตัวหลัง “จุด” | 3.14 = สามจุดหนึ่งสี่ |
ตัวอย่างการคำนวณ
โจทย์: ออกใบเสร็จยอด 1,234.50 บาท ต้องเขียนตัวหนังสือว่าอย่างไร
- แยกเป็น 1,234 บาท และ 50 สตางค์
- อ่านจำนวนบาท: 1,234 = หนึ่งพัน สองร้อย สามสิบ สี่ → “หนึ่งพันสองร้อยสามสิบสี่บาท”
- มีเศษสตางค์ จึงต่อด้วย “ห้าสิบสตางค์” (ไม่ใส่คำว่าถ้วน)
ได้ หนึ่งพันสองร้อยสามสิบสี่บาทห้าสิบสตางค์ เขียนเป็นเลขไทยว่า ๑,๒๓๔.๕๐ บาท และภาษาอังกฤษสำหรับเช็คว่า “One thousand two hundred thirty-four baht and fifty satang only”
ฟังก์ชัน BAHTTEXT ใน Excel และโปรแกรมตาราง
Microsoft Excel มีฟังก์ชัน =BAHTTEXT(ตัวเลข) ที่แปลงตัวเลขเป็นข้อความภาษาไทยลงท้ายด้วย “บาทถ้วน” หรือ “…สตางค์” โดยอัตโนมัติ เช่น =BAHTTEXT(1234.5) ได้ “หนึ่งพันสองร้อยสามสิบสี่บาทห้าสิบสตางค์” และปัดทศนิยมเกิน 2 ตำแหน่งให้เอง ผลลัพธ์ของโปรแกรมนี้ใช้กฎการอ่านแบบเดียวกัน จึงใช้ตรวจทานหรือใช้แทนเมื่อไม่ได้เปิด Excel
- LibreOffice Calc รองรับ
BAHTTEXTเช่นกัน - Google ชีตไม่มีฟังก์ชันนี้ในตัว ต้องใช้สูตรหรือสคริปต์เสริม หรือคัดลอกผลจากหน้านี้ไปวาง
- ถ้าต้องการคำอ่านภาษาอังกฤษ Excel ไม่มีฟังก์ชันสำเร็จรูป (ต้องเขียนมาโคร) ใช้บรรทัด “ภาษาอังกฤษ” จากโปรแกรมนี้ได้เลย
การเขียนจำนวนเงินบนเช็คและเอกสารราชการ
- บนเช็คให้เขียนตัวหนังสือชิดซ้าย และขีดเส้นปิดท้ายเพื่อกันการเติมข้อความ ตัวเลขกับตัวหนังสือต้องตรงกัน หากไม่ตรงธนาคารจะยึดตามตัวหนังสือ
- คำว่า “ถ้วน” ใช้เฉพาะเมื่อไม่มีเศษสตางค์ ถ้ามีสตางค์ให้อ่านสตางค์แล้วจบ ไม่ต้องเติมถ้วน
- ใบกำกับภาษีตามประกาศของกรมสรรพากรไม่บังคับให้มีจำนวนเงินเป็นตัวหนังสือ แต่ใบเสร็จและเอกสารราชการจำนวนมากนิยมใส่ไว้เพื่อป้องกันการแก้ไขตัวเลข
- เลขไทย ๐–๙ ใช้ในหนังสือราชการตามระเบียบงานสารบรรณ ส่วนเอกสารธุรกิจทั่วไปใช้เลขอารบิกได้
ชื่อหลักของตัวเลขไทย
| ตัวเลข | ชื่อหลัก | ตัวเลข | ชื่อหลัก |
|---|---|---|---|
| 10 | สิบ | 10,000,000 | สิบล้าน |
| 100 | ร้อย | 100,000,000 | ร้อยล้าน |
| 1,000 | พัน | 1,000,000,000 | พันล้าน (billion) |
| 10,000 | หมื่น | 10,000,000,000 | หมื่นล้าน |
| 100,000 | แสน | 100,000,000,000 | แสนล้าน |
| 1,000,000 | ล้าน (million) | 1,000,000,000,000 | ล้านล้าน (trillion) |
ภาษาไทยไม่มีคำเฉพาะสำหรับ billion หรือ trillion จึงใช้วิธีซ้อนคำว่า “ล้าน” ส่วนภาษาอังกฤษแบ่งทุก 3 หลัก (thousand, million, billion) ขณะที่ไทยแบ่งทุก 6 หลักด้วยคำว่าล้าน
คำถามที่พบบ่อย
1,000,001 บาท เขียนเป็นตัวหนังสือว่าอย่างไร
หนึ่งล้านเอ็ดบาทถ้วน เพราะเลข 1 ที่อยู่ท้ายจำนวนซึ่งมีหลักสูงกว่าอ่านว่า “เอ็ด” เช่นเดียวกับ 101 = หนึ่งร้อยเอ็ด และ 11 = สิบเอ็ด
0.25 บาท อ่านว่าอะไร ต้องมีคำว่าบาทไหม
อ่านว่า “ยี่สิบห้าสตางค์” ไม่ต้องใส่ศูนย์บาทนำหน้า ซึ่งตรงกับผลของ BAHTTEXT ใน Excel แต่ถ้าเป็น 0 บาทพอดีจะเขียนว่า “ศูนย์บาทถ้วน”
คำว่า “ถ้วน” ใช้เมื่อไร
ใช้เมื่อจำนวนเงินไม่มีเศษสตางค์ เช่น 500 บาท = ห้าร้อยบาทถ้วน ถ้ามีสตางค์ให้อ่านสตางค์แทน เช่น 500.50 บาท = ห้าร้อยบาทห้าสิบสตางค์
ทำไม 21 อ่านว่า ยี่สิบเอ็ด ไม่ใช่ สองสิบหนึ่ง
เป็นข้อยกเว้นของภาษาไทย เลข 2 ในหลักสิบอ่านว่า “ยี่” และเลข 1 ในหลักหน่วยเมื่อมีหลักสิบอ่านว่า “เอ็ด” ส่วน 10 อ่านว่า “สิบ” โดยไม่ต้องมีคำว่าหนึ่ง
สูตร BAHTTEXT ใน Excel ใช้อย่างไร
พิมพ์ =BAHTTEXT(A1) โดย A1 เป็นเซลล์ที่มีตัวเลข Excel จะแสดงข้อความภาษาไทยลงท้ายบาทถ้วนหรือสตางค์ให้ทันที หากไม่ได้ใช้ Excel ให้คัดลอกผลจากโปรแกรมนี้แทน