ตารางธาตุ (Periodic Table) ครบ 118 ธาตุ ภาษาไทย
ตารางธาตุเรียงธาตุทั้ง 118 ธาตุตามเลขอะตอม (จำนวนโปรตอน) เป็นแถวแนวนอน 7 คาบและแนวตั้ง 18 หมู่ ธาตุในหมู่เดียวกันมีเวเลนซ์อิเล็กตรอนเท่ากันจึงมีสมบัติคล้ายกัน เช่น เหล็ก (Fe) เลขอะตอม 26 มวลอะตอม 55.845 อยู่หมู่ 8 คาบ 4 เป็นโลหะแทรนซิชัน จัดเรียงอิเล็กตรอน [Ar] 3d⁶ 4s² คลิกธาตุใดก็ได้เพื่อดูรายละเอียด
วิธีใช้ตารางธาตุ
- เลื่อนดูตารางธาตุ หรือพิมพ์ชื่อไทย ชื่ออังกฤษ สัญลักษณ์ หรือเลขอะตอมในช่องค้นหา ธาตุที่ตรงจะถูกไฮไลต์ กด Enter เพื่อเลือก
- คลิกหรือใช้ปุ่มลูกศรเลือกธาตุ แล้วอ่านรายละเอียด: มวลอะตอม หมู่ คาบ การจัดเรียงอิเล็กตรอน จำนวนอิเล็กตรอนแต่ละระดับพลังงาน อิเล็กโทรเนกาติวิตี และสถานะ
- เลือก “แสดงเฉพาะหมวด” หรือคลิกคำอธิบายสีเพื่อดูเฉพาะโลหะแอลคาไล แก๊สมีสกุล แลนทาไนด์ ฯลฯ กด “ลิงก์” เพื่อแชร์ธาตุที่เลือก
วิธีอ่านตารางธาตุ
เลขอะตอม (Z) = จำนวนโปรตอน = จำนวนอิเล็กตรอนของอะตอมที่เป็นกลาง ธาตุเรียงจากซ้ายไปขวา บนลงล่างตามเลขอะตอมที่เพิ่มขึ้น
จำนวนนิวตรอน ≈ เลขมวล − เลขอะตอม
| ส่วนของตาราง | ความหมาย |
|---|---|
| หมู่ (Group) 1–18 | แถวแนวตั้ง ธาตุหมู่เดียวกันมีเวเลนซ์อิเล็กตรอนเท่ากัน สมบัติทางเคมีคล้ายกัน เช่น หมู่ 1 โลหะแอลคาไล หมู่ 17 แฮโลเจน หมู่ 18 แก๊สมีสกุล |
| คาบ (Period) 1–7 | แถวแนวนอน เลขคาบ = จำนวนระดับพลังงานหลักที่มีอิเล็กตรอน เช่น โซเดียม (2, 8, 1) อยู่คาบ 3 |
| บล็อก s, p, d, f | บอกว่าอิเล็กตรอนตัวสุดท้ายบรรจุในออร์บิทัลชนิดใด หมู่ 1–2 คือบล็อก s, หมู่ 13–18 คือบล็อก p, โลหะแทรนซิชันคือบล็อก d, แลนทาไนด์และแอกทิไนด์คือบล็อก f |
| มวลอะตอม | มวลเฉลี่ยของไอโซโทปในธรรมชาติ (หน่วย u หรือ g/mol) ธาตุกัมมันตรังสีที่ไม่มีไอโซโทปเสถียรแสดงเลขมวลของไอโซโทปที่อายุยืนที่สุดในวงเล็บ เช่น [97] |
ตัวอย่าง: อ่านข้อมูลธาตุเหล็ก (Fe)
- เลขอะตอม 26 → มีโปรตอน 26 ตัว อิเล็กตรอน 26 ตัว
- มวลอะตอม 55.845 → เลขมวลของไอโซโทปหลักคือ 56 จึงมีนิวตรอนประมาณ 56 − 26 = 30 ตัว
- การจัดเรียงอิเล็กตรอน [Ar] 3d⁶ 4s² หรือเขียนเต็ม 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d⁶ 4s² → แต่ละระดับพลังงานมี 2, 8, 14, 2 ตัว จึงอยู่คาบ 4
- เป็นโลหะแทรนซิชัน หมู่ 8 บล็อก d อิเล็กโทรเนกาติวิตี 1.83 สถานะของแข็งที่อุณหภูมิห้อง
แนวโน้มสมบัติของธาตุในตารางธาตุ
| สมบัติ | ในคาบเดียวกัน (ซ้าย → ขวา) | ในหมู่เดียวกัน (บน → ล่าง) |
|---|---|---|
| ขนาดอะตอม | เล็กลง (ประจุนิวเคลียสดึงอิเล็กตรอนแรงขึ้น) | ใหญ่ขึ้น (มีระดับพลังงานเพิ่ม) |
| พลังงานไอออไนเซชัน | สูงขึ้น | ต่ำลง |
| อิเล็กโทรเนกาติวิตี | สูงขึ้น (ฟลูออรีนสูงสุด 3.98) | ต่ำลง (ซีเซียม 0.79) |
| ความเป็นโลหะ | ลดลง | เพิ่มขึ้น |
แก๊สมีสกุลไม่นิยมกำหนดค่าอิเล็กโทรเนกาติวิตีแบบพอลิง (ยกเว้นคริปทอน ซีนอน เรดอน ที่สร้างสารประกอบได้) ตารางนี้จึงเว้นค่าไว้สำหรับฮีเลียม นีออน และอาร์กอน
หมวดของธาตุและสีในตาราง
- โลหะแอลคาไล (หมู่ 1) Li Na K Rb Cs Fr อ่อน ทำปฏิกิริยากับน้ำรุนแรง
- โลหะแอลคาไลน์เอิร์ท (หมู่ 2) Be Mg Ca Sr Ba Ra
- โลหะแทรนซิชัน (หมู่ 3–12) เหล็ก ทองแดง เงิน ทองคำ ฯลฯ มักมีเลขออกซิเดชันได้หลายค่าและสารประกอบมีสี
- โลหะหลังแทรนซิชัน อะลูมิเนียม ดีบุก ตะกั่ว บิสมัท
- กึ่งโลหะ โบรอน ซิลิคอน เจอร์เมเนียม สารหนู พลวง เทลลูเรียม ใช้ทำสารกึ่งตัวนำ
- อโลหะ ไฮโดรเจน คาร์บอน ไนโตรเจน ออกซิเจน ฟอสฟอรัส กำมะถัน และแฮโลเจน (F Cl Br I)
- แก๊สมีสกุล (หมู่ 18) He Ne Ar Kr Xe Rn เฉื่อยต่อปฏิกิริยา
- แลนทาไนด์ (57–71) และแอกทิไนด์ (89–103) แยกไว้สองแถวด้านล่างเพื่อให้ตารางไม่กว้างเกินไป ธาตุตั้งแต่ 93 ขึ้นไปเป็นธาตุสังเคราะห์ทั้งหมด
คำถามที่พบบ่อย
ตารางธาตุปัจจุบันมีกี่ธาตุ
มี 118 ธาตุ ธาตุล่าสุดคือ นิโฮเนียม (113) มอสโกเวียม (115) เทนเนสซีน (117) และโอกาเนสซอน (118) ซึ่ง IUPAC รับรองชื่อในปี พ.ศ. 2559 ทำให้คาบที่ 7 เต็มพอดี
หมู่กับคาบต่างกันอย่างไร
หมู่คือแถวแนวตั้ง (1–18) ธาตุหมู่เดียวกันมีเวเลนซ์อิเล็กตรอนเท่ากันและสมบัติคล้ายกัน ส่วนคาบคือแถวแนวนอน (1–7) บอกจำนวนระดับพลังงานหลักของอิเล็กตรอน
ทำไมแลนทาไนด์และแอกทิไนด์ถึงอยู่ด้านล่างตาราง
ธาตุ 57–71 และ 89–103 ที่จริงอยู่ในคาบ 6 และ 7 ระหว่างหมู่ 2 กับหมู่ 4 แต่ถ้าวางไว้ในตารางหลักจะกว้างถึง 32 หลัก จึงนิยมดึงออกมาวางเป็นสองแถวด้านล่างแทน
มวลอะตอมในวงเล็บหมายถึงอะไร
ธาตุที่ไม่มีไอโซโทปเสถียร เช่น เทคนีเชียม [97] หรือยูเรเนียมหลัง 92 ไม่มีมวลอะตอมมาตรฐาน จึงแสดงเลขมวลของไอโซโทปที่มีครึ่งชีวิตยาวที่สุดแทน
ธาตุที่เป็นของเหลวที่อุณหภูมิห้องมีอะไรบ้าง
มีเพียงสองธาตุคือ ปรอท (Hg) และโบรมีน (Br) ส่วนซีเซียม แกลเลียม และแฟรนเซียม หลอมเหลวที่อุณหภูมิเพียงเล็กน้อยเหนือ 25 °C